• ۰۲۴۳۳۴۴۸۸۷۴

مشروح اخبار روز اول 《سمپوزیوم صنفی حوزه دارو و سلامت》

|برای مطالعه‌ی راحت‌تر اخبار در گوشی، صفحه‌ی گوشی خود را افقی کنید|

 

اولین سمپوزیوم صنفی حوزه دارو و سلامت در تاریخ 20 آذر ماه 1398 برگزار گردید. این سمپوزیوم در روز اول شامل 2 بخش بود.  


بخش اول: پنل دارو و تحریم (تاثیر تحریم بر صنعت دارویی)


دکتر عباس کبریایی زاده، نائب رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی، سخنان خود را این چنین آغاز کرد:
این که گفته می‌شود تحریم بر کالاهای سلامت من جمله دارو تاثیری ندارد، یک دروغ تاریخی است. افرادی که این حرف را می‌زنند لازم نیست آثار تحریم را بر ایران بررسی کنند، بلکه کافی ست این آثار را بر کشورهایی که در گذشته تحریم بودند مثل کوبا، کره شمالی و شوروی سابق بررسی کنند. به هر حال وقتی تحریم بانکی انجام می شود، اقتصاد کشور فلج می شود. ما باید نسبت به تحریم ها آگاه باشیم و بپذیریم که این تحریم ها روی سیستم اقتصادی و دفاعی ما در سطح کشور تاثیر گذار خواهد بود.

تحریم ها بر همه‌ی بخش های جامعه از جمله حوزه سلامت تاثیر دارند.

وی افزود: رابطه ما در بخش دارو با آمریکا نزدیک به صفر است اما تبعیت اروپا از آمریکا در حوزه بانکی و  نفتی  باعث شده نظام سلامت کشور به شدت آسیب ببیند. در شرکت های داروسازی بیش از 80% دستگاه ها اروپایی هستند که نیاز به نگهداری و تعمیر دارند. هم چنین بخش عمده ای از مواد اولیه داروسازی ﻤﻨﺷﺄ اروپایی دارند. 
ایشان هم چنین خاطر نشان کرد: بعد از انقلاب، صنعت داروسازی ما عمق دانشی خوبی پیدا کرده است. از فاز صرف فرمولاسیون عبور کرده است. مواد اولیه شیمیایی می سازیم، در حوزه‌ی بیوتکنولوژی پیشرفت داشتیم. بنابراین با صنعتی رو به رو هستیم که از نظر عمق دانش حتی در طراحی ماشین آلات از سطح خوبی برخوردار است. 


دکتر رسول دیناروند (رئیس بیست و سومین سمینار دانشجویان داروسازی ایران) در ابتدای سخنان خود خاطر نشان کرد:
تحریم های ایران، ثانویه است. یعنی آمریکا می گوید هر کشوری با ایران در حوزه های مشخص شده کسب و کاری داشته باشد، مورد تحریم آمریکا قرار می گیرد. تحریم ثانویه بسیار خطرناک تر از تحریم های مستقیم است. تحریم ها از حدود 20 سال پیش شروع شده و در حال حاضر به حداکثر خود رسیده است. یک چهارم اقتصاد جهان سهم آمریکا است و این در حالی ست که سهم ما از اقتصاد جهان حدود 0/5 % است. بنابراین طبیعی ست که شرکت ها، آمریکا را انتخاب می کنند. 


وی هم چنین افزود: متاسفانه گلوگاه های اصلی اقتصاد ما مثل نفت و پتروشیمی و خودروسازی و ... مورد تحریم قرار گرفته اند. هم چنین موسسات اصلی که برای تبادلات مورد استفاده هستند نیز تحریم شده اند، به طوری که اخیرا حتی بانک مرکزی ایران نیز به فهرست تحریم ها اضافه شده است. لذا کار، بسیار سخت شده است و هزینه‌ی تعاملات تجاری با ما بسیار افزایش پیدا کرده است. اثرات این عوامل در همه‌ی حوزه ها بروز می کند از جمله دارو و این در حالی است که آمریکای مستکبر ادعا می کند دارو تحریم نیست. دروغ است، چنین چیزی نیست. همه‌ی کسانی که در حوزه دارو کار کردند می دانند که دارو نمی تواند مستثنی شود. 

ارکان اصلی اقتصاد ما، حتی بانک مرکزی ایران، مورد تحریم هستند.


وی افزود: ما فکر می کنیم که در صنعت دارو، اگر ارز را با قیمت ثابت 4200 تومان تامین کنیم، این صنعت هزینه های پایین تری خواهد داشت و قیمت پایین است و دسترسی مردم به دارو بیشتر می شود. این ظاهر قضیه باعث شده است که برای بار چندم در تاریخ در حالی که ارزش ریال سقوط کرده است دولت تلاش میکند تا قیمت کالا های اساسی را ثابت نگه دارد. دولت 2-3 سال می تواند قیمت را ثابت نگه دارد؛ بعد دوباره فنر در می رود و قیمت افزایش می یابد. من نمی دانم وقتی قرار است قیمت افزایش یابد چرا ما مقاومت می کنیم. باور کنید اگر ما در سال 96 خودمان را برای این افزایش قیمت آماده می کردیم و در سال 97 آن را اجرا می کردیم و در سال های بعدی ادامه می دادیم، تاثیرات بد این افزایش قیمت برای تولید کننده و حتی مصرف کننده بسیار کم تر بود. 


وی هم چنین گفت: اگر بگوییم تحریم روی کیفیت دارو تاثیر ندارد، خوش بینانه است چراکه وقتی نمی توانیم مواد اولیه را از منابع معتبر تهیه کنیم، چگونه کیفیت را حفظ کنیم؟


دکتر هاله حامدی فر، مدیر عامل گروه دارویی سیناژن، گفت: 
به عقیده من تبعیت اروپا از آمریکا خیلی به دولت هایشان برنمی گردد. مواد اولیه ما در کارخانه ها، تولید کننده های محدودی در دنیا دارد و هر چیزی که در دنیا تولید کننده‌ی محدود دارد، بازار قابل توجهی در آمریکا دارد. قاعدتأ تولید کنندگان آن نمی خواهند بازار بزرگ آمریکا را از دست بدهند و اگر بخواهند با ایران در ارتباط باشند بازار آمریکا را از دست می دهند. اگر بخواهم عمق تحریم آمریکا را در ایران توضیح دهم باید بگویم که زمانی که با خانواده ام تلفنی صحبت می کنم، آن ها می گویند پشت تلفن در مورد کارت با ما صحبت نکن. 


وی افزود: من نمی دانم این پروسه‌ی وحشتناک و گاهی مضحک و کمر شکن گرفتن ارز سوبسیدی، چه قدر ارزش معاملاتی دارد که برخی طرفدار ماندن آن هستند. دو موضوع در اذهان عمومی در ارتباط با قیمت دارو باید روشن شود، این که وقتی صنعت گری در مورد قیمت دارو حرف می زند، هیچ ربطی به out of pocket بیمار ندارد. صنعت باید بتواند با توجه به شرایط بدون تغییر مقدار پول پرداختی بیمار، قیمت دارو را افزایش دهد. 
وی هم چنین خاطر نشان کرد: در مورد کیفیت دارو می توان اطمینان داشت که داروی تولیدی کیفیت لازم را دارد علی رغم این که بنگاه به بنگاه متفاوت است. 

تولیدکنندگان مواد اولیه داروسازی، بازار بزرگ آمریکا را به ایران ترجیح می دهند.


افرادی که در حوزه بیوتکنولوژی کار می کنند خیلی زودتر با واژه تحریم آشنا شدند. زمانی فرمانتور و بیورآکتور 1000 لیتری برای ایران تحریم بود ولی الان ما 4500 لیتری آن را با استاندارد دارویی می سازیم، هم چنین خیلی از موارد دیگر هم به همین صورت است. اما چیزی به معنای خودکفایی وجود ندارد. خیلی از مواد در تکنولوژی وجود دارند که مصرف می شوند و تولیدشان در دنیا محدود است و به همین دلیل دسترسی به آن محدود تر است. اما من فکر می کنم صدای شکسته شدن استخوان های صنعت به این زودی به گوش نمی رسد. 


وی هم چنین ادامه داد: یکی از بزرگ ترین دغدغه های فعالان صنعت،  تخصیص ارز دولتی برای موادی است که ما از سد تحریم گذرانده ایم و می خواهیم از گمرک ترخیص کنیم. شاید بتوان گفت این موضوع 50% وقت ما را به خود اختصاص می دهد. مشخص نیست که این شرایط تا کی ادامه پیدا می کند اما ما تا زمانی که بتوانیم با این شرایط به کار خود ادامه می دهیم و از کیفیت جدا نخواهیم شد. ما تا حدودی تکنولوژی را بومی کرده ایم و دانش فنی را برای دور زدن تحریم ها پیدا کرده ایم.


دکتر نریمان صدری (مدیر عامل شرکت دارویی سانوفی ایران) گفتند:
تحریم به صورت ساختاری دارای چند سطح است. اولین سطح این است که چرا تحریم ها وجود دارند. جای این بحث در دانشکده علوم سیاسی است پس ما این بخش را به عنوان یک واقعیت می پذیریم. بخش بعدی اثر تحریم ها بر کل جامعه و بر ملت ایران است. طبیعتا تحریم ها اقتصادی هستند و شاخصه های اقتصادی از جمله تورم را تحت تاثیر قرار می دهند و تاثیر آن روی قیمت گذاری دارو ها نیز وجود دارد. هدف تحریم کننده این بوده است که آشوب اقتصادی ایجاد کند پس این که ما تصور کنیم می توانستسم به طور کامل جلوی آن را بگیریم یک مقدار ساده انگارانه است. در سطح بعدی اثر تحریم روی صنعت و کاری که ما به عنوان صنعتگر یا سیاست گذار می توانستیم انجام دهیم را بررسی می کنیم. 
وی افزود: در این دوره تحریم ها، هر شش ماه یک بار مدل تحریم ها عوض می شده است که این باعث می شود سیاست گذار در اولین بار مواجهه با آن آزمون و خطا کند.سیاست گذار لازم است که اولویت بندی در سیاست هایش کند. به نظر می رسد که امروز اولویت دولت حفظ عدد تورم است. در سبد کالای تورم کالا های مختلفی وجود دارد که یکی از کالا ها دارو است که دولت تلاش می کند قیمت آن را ثابت نگه دارد. صدای شکستن استخوان های صنعت را می توان با این کار دولت شنید. 

تحریم های نظام سلامت دارای سطوح مختلف هستند.


ایشان هم چنین خاطر نشان کردند: ایران جزو معدود کشورهایی است که به سازمان تجارت جهانی نپیوسته است. این موضوع در ابتدای امر تهدید است زیرا امکان تجارت آزاد را تا حدودی به ما نمی دهد اما ما از این قضیه به نفع خود استفاده کرده ایم و می توانیم بیشتر هم استفاده کنیم. سایر کشور هایی که نپیوسته اند هیچ کدام ذخیره نیروی انسانی تحصیل کرده ما و پشوانه دانشگاهی و علمی ما را ندارند. در دهه اخیر با ایجاد معاونت فناوری در دولت و با شروع بخش خصوصی و همراهی بخش دولتی به این سمت رفته ایم که از این منبع نیروی انسانی در جهت پیشرفت استفاده کنیم که صنعت دارو و بیوتکنولوژی هم در این حیطه است اما این هرگز به این معنا نیست که ما کاملا به خودکفایی رسیده ایم. بنابراین به نظر من بخش High Tech صنعت ما حالا حالا ها جای مقاومت در برابر تحریم ها را دارد. 


 

بخش دوم: پنل دارو و تحریم (تاثیر تحریم بر سیاست گذاری)

 
دکتر محمد عبده زاده، مدیر کل اسبق امور دارو و مواد تحت کنترل، در آغاز پنل گفت:
در سال 91 و 97 تحریم ها، پیچیده تر و تاثیرگذار تر بودند و در این دوره نتوانستیم با استفاده از این تجربیات دوره‌ی گذشته، شرایط را کنترل کنیم. علاوه بر این موضوع برطرف کردن ناامیدی و بی تفاوتی که در تولیدکنندگان ایجاد شده‌بود، بسیار دشوار بود. 
ایشان هم چنین با اشاره به این موضوع که شرایط ما مثل شرایط جنگی است، ادامه داد: استفاده از تیم های برنامه‌ریزی امری لازم است و همه‌ی بخش ها باید به فکر باشند. 

شرایط امروز ما، شرایط جنگ است و باید سیاست گذاری ها هم مطابق با این شرایط باشد.


ایشان هم چنین در پاسخ به این پرسش که رویکرد سازمان غذا و دارو در خصوص کمبود داروها چیست، افزودند: دارو هایی از جمله وارفارین در یک بازه زمانی خاص دچار کمبود شدند. در این زمان دارو وارد بازار می شد و بلافاصله تمام می‌شد. علت این رویداد آن بود که مردم در مورد تامین دارو نگرانی داشتند و مصرف سالیانه خود را با نسخه های ساختگی یک جا می‌خریدند. در آن زمان جلساتی با ستاد توزیع در این زمینه برگزار شد. 

دکتر مرتضی خیرآبادی، عضو هیئت مدیره‌ی سندیکای صاحبان صنایع دارو های انسانی، در ارتباط با تاثیر تحریم های آمریکا بر صنعت دارویی ایران گفت:
در بحث تحریم، ما تحریم آمریکا نیستیم بلکه تحریم خودمان هستیم. در واقع تخصیص ارز، گمرک و بانک مرکزی همگی به نوعی مسئولین امنیتی هستند ولی به طور هماهنگ با هم عمل نمی کنند. ما نمی توانیم سازمان ها را در یک خط قرار دهیم. اگر 1% از حمایتی که دولت از صنعت خودروسازی می‌کند را از صنعت داروسازی می‌کرد، ما می‌توانستیم کل داروی منطقه را تامین کنیم. هم چنین هیچ صنعتی مانند دارو صرفه جویی ارزی نداشته است. 

 در بحث تحریم ابتدا باید زیرساخت های کشور را اصلاح کنیم .


وی ادامه داد: از جمله مشکلاتی که صنعت داروسازی با آن مواجه است، میزان مهاجرت بالای فارغ التحصیلان این رشته است. باید کمیته هایی در دانشگاه ها تشکیل شود که بتواند برخی از مشکلات دارویی کشور را حل کند. یکی از مشکلات عمده‌ی ما این است که هیچ یک از مسئولین رده بالا در کشور، داروساز نیستند. به عنوان مثال در حال حاضر لایحه‌ای در مجلس وجود دارد مبنی بر تبدیل داروخانه ها از حالت مسکونی به حالت تجاری، ولی یک نماینده داروساز نداریم که از حقمان دفاع کند. 
خیرآبادی در پایان افزود: با وجود این که قوانین مواد غذایی و آشامیدنی ما هنوز مصوب سال 1331 است، چرا کسی پیش قدم تغییر این قوانین نمی‌شود؟ 

 

دکتر بابایی، رئیس هیئت مدیره گروه شرکت های تامین، گفت:
در ابتدا باید به این نکته توجه کرد که چرا در شرایط تحریم از افرادی که تجربه دارند و در بخش خصوصی موفق شده‌اند، استفاده نمی‌کنیم؟ اقتصاد مقاومتی به این معنا نیست که همه چیز را خودمان تولید کنیم. باید کاری کرد که سرمایه‌گذار خارجی در ایران سرمایه گذاری کند و به سبب همین تبادلات به دولت های خود اجازه‌ی تحریم ندهد. 
 
ایشان هم چنین با استناد به سخنان دکتر خیرآبادی، یکی از مشکلات اساسی را عدم فرماندهی در تصمیم گیری برای یک فرآیند ساده دانستند. و هم چنین افزود: یکی از مشکلات دیگر نبود نظارت درست بر بخش های توزیع است. 

 

دکتر امیر هاشمی، مدیر market access کوبل دارو، گفت:
در شرایط تحریم سیاست گذار ها مانند وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و بانک مرکزی نمی‌تواندد تصمیماتی بگیرند که همه از آن راضی باشند اما موضوع مهم این است که این تصمیمات بر سلامت مردم تاثیر می‌گذارند. از جمله این تصمیمات می‌توان به عدم تولید یا ورود داروی جدید اشاره کرد. 

دکتر حسین وطن پور، رئیس دفتر فناوری سلامت وزارت بهداشت، گفت:

 در حال حاضر در شرایط بحرانی قرار داریم و از طرفی هم نمی‌دانیم که این شرایط کی به پایان خواهد رسید اما به دنبال تحریم ها، فرصت های خوبی ایجاد شده است. از جمله این فرصت ها می‌توان گفت که فروش شرکت های داخلی افزایش یافته است و به نوعی یک خودباوری ایجاد شده است. در حال حاضر می‌توانیم بسیاری از تجهیزات پزشکی را خودمان بسازیم و تعداد زیادی شرکت دانش‌بنیان در کشور داریم. 

تحریم ها علی رغم ماهیت خود، فرصت هایی را برای کشور ایجاد کرده اند.


وی افزود: سازمان غذا و دارو در مقابل تحریم ها به صورت انفعالی برخورد می‌کند. یکی از ایرادات ما این است که طراحی های غلط داریم اما از تصمیمات خود کوتاه نمی‌آییم. یک سری از کار ها مانند اتوماسیون در سازمان غذا و دارو را نمی‌توان یک شبه انجام داد و نیاز به یک بازه زمانی دارد. 
وی در پایان افزود: مشکلاتی که در حال حاضر در بحث آنفولانزا با آن رو‌به‌رو هستیم، هم به دلیل رفتار های غلط خودمان است و هم به خاطر شرکت های دارویی . خود مردم اقدامات لازم برای جلوگیری از شیوع بیماری را انجام ندادند و از طرفی شرکت های دارویی که مجوز ساخت دارو  را داشتند به تعهدات خود عمل نکردند. 

 

در پایان پنل دکتر خیرآبادی راه حلی ارائه دادند مبنی بر تشکیل یک کمیته و تدوین یک آیین نامه برای تماس سازمان های مرتبط، تا به این صورت فردی بدون دلیل نتواند در این حوزه تعیین تکلیف کند. 

اندکی صبر نمایید...